Ψυχοθεραπεία; Οκ αλλά γιατί;
Ο κυριότερος λόγος που αρκετοί άνθρωποι θα αναζητήσουν κάποια στιγμή στη ζωή τους την ψυχοθεραπεία είναι γιατί έχει γίνει πλέον πολύ δημοφιλής για την αποτελεσματικότητά της.
Σημαντικός παράγοντας επίσης είναι και ο αποχαρακτηρισμός της από το στίγμα της τρέλλας. Οι περισσότεροι άνθρωποι σήμερα μιλούν άνετα για τον ψυχολόγο τους και την αποτελεσματική βοήθεια που πήραν για την διαχείριση κρίσεων πανικού για παράδειγμα ή μιας φοβίας ή την αντιμετώπιση κάποιων άλλων δύσκολων καταστάσεων. «θέλω κάπου να μιλήσω αλλά όχι σε φίλο, φίλη ή συγγενή». Έτσι πολλοί ενήλικες όσο ποτέ άλλοτε επιζητούν την ψυχοθεραπεία ή τη συμβουλευτική.
Η ύπαρξη επιστημόνων που προσφέρουν τέτοιου είδους υπηρεσίες και που ασχολούνται με τον τομέα της ψυχοθεραπείας εν γένει, έχει αυξηθεί ραγδαία και στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια. Σήμερα πολλοί προβληματισμένοι άνθρωποι βρίσκουν ένα θεραπευτή μέσω των ποικίλων ιστοσελίδων, επαγγελματικών οργανισμών όσο και οργανισμών υγείας. Αυτή η διαπίστωση αφορά κυρίως το νεαρότερο ηλικιακά πληθυσμό, περισσότεροεξοικειωμένο με τον υπολογιστή που αναζητά μια τέτοιου είδους λύση μέσω της διαδικτυακής πληροφόρησης.
Αλλά γιατί εμείς οι άνθρωποι αναζητάμε την ψυχοθεραπεία;
οι λόγοι, πολλοί.. για παράδειγμα όταν νιώσουμε ότι για κάποιο λόγο «κολλήσαμε» σε μια μη επαρκή και μη ικανοποιητική δουλεία ή σχέση. Οι άνθρωποι επιπλέον επιζητούν θεραπεία όταν αντιμετωπίζουν ή προσπαθούν να ξεπεράσουν μια τεράστια κρίση.
Άλλοι λόγοι που θα μπορούσαν να ωθήσουν τους ανθρώπους να σκεφτούν την ψυχοθεραπεία είναι όταν :
- Νιώθουν δυστυχισμένοι.
- Νιώθουν άγχος.
- Ταλαιπωρούνται από κάποια μορφής φοβία η οποία εμποδίζει τη λειτουργικότητά τους όλο και περισσότερο.
- Αισθάνονται ότι η ζωή τους «χρωστά» ή ότι θέλουν κάτι πάρα πάνω για να είναι ευτυχισμένοι, χωρίς να μπορούν να διατυπώσουν τι.
- Έχουν την αίσθηση ότι οι ζωές τους είναι χαοτικές ή εκτός ελέγχου.
- Έχουν πρόσφατα τερματίσει μια εγκυμοσύνη ( η αιτία αυτή είναι πιο κοινή στο γυναικείο πληθυσμό παρ΄ όλα αυτά δεν είναι λίγοι και οι άνδρες που μετά από μια τέτοια απόφαση της συντρόφου αναζητούν θεραπεία).
- Έχουν οικογενειακά προβλήματα , για παράδειγμα όταν προσπαθούν να αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις του γάμου, των παιδιών ή των γονέων.
Που να πάω;
Ιδιωτική θεραπεία.
Αλλά αν αποφασίσετε να αποταθείτε για βοήθεια στον ιδιωτικό τομέα τότε τι γίνεται;
Το θετικό είναι ότι θα βρείτε άπειρες επιλογές διαθέσιμες. Αλλά αυτό έχει και την αρνητική του πλευρά! Στην πραγματικότητα η όλη θεραπευτική σκηνή εμπεριέχει ένα πλήθος από πολύ καλούς θεραπευτές σε όλη τη χώρα, αλλά δε λείπουν και εκείνοι με ανεπαρκή εκπαίδευση.
Πώς λοιπόν θα βρείτε τον κατάλληλο θεραπευτή; Ίσως, μια καλή αρχή θα αποτελούσε να γνωρίζετε τη διαφορά μεταξύ των διαφόρων θεραπευτών.
Ποια είναι η διαφορά μεταξύ ενός ψυχοθεραπευτή και ενός συμβούλου;
Στην πραγματικότητα πολύ μικρή, μερικοί θεραπευτές διαλέγουν να αποκαλούν τους εαυτούς τους συμβούλους ενώ άλλοι-με σχεδόν ταυτόσημες ικανότητες και ιδιότητες επιλέγουν να αυτοαποκαλούνται ψυχοθεραπευτές.
Παραδοσιακά, άνθρωποι οι οποίοι προσφέρουν μικρής διάρκειας βοήθεια σε πελάτες- συνήθως σε εθελοντική βάση- τείνουν να αποκαλούνται σύμβουλοι, ενώ άνθρωποι που έχουν εκπαιδευτεί σε κάποιο είδος ψυχοθεραπείας, διάρκειας τουλάχιστον 2 ετών, αποκαλούνται ψυχοθεραπευτές. Πάντως σήμερα αυτή η διαφορά αρχίζει να εξαλείφεται. Καθώς δεν είναι λίγοι εκείνοι οι ψυχοθεραπευτές που αυτοαποκαλούνται σύμβουλοι.
Ένας λόγος που συμβαίνει αυτό είναι η πεποίθηση από τους ίδιους ότι το κοινό βρίσκει τη «συμβουλευτική» πιο κατανοητή και λιγότερο φοβική από τον όρο «ψυχοθεραπεία».
Στις καταχωρήσεις του τηλεφωνικού καταλόγου μπορείτε να βρείτε τον ίδιο θεραπευτή να διαφημίζετε στον τομέα της συμβουλευτικής, της ψυχοθεραπείας, και αν έχει ειδίκευση στην ύπνωση, και στους υπνοθεραπευτές επίσης. Μπερδευτήκατε;
Ας δούμε ποιοι άλλοι θεραπευτές προσφέρουν ψυχοθεραπεία / συμβουλευτική:
- Ψυχίατροι:
Οι ψυχίατροι έχουν εκπαίδευση στην ιατρική επιστήμη με ειδίκευση στην ψυχική υγεία. Πολλοί από τους ψυχιάτρους δεν προσφέρουν όμως υπηρεσίες συμβουλευτικής ή ψυχοθεραπείας. Πολλοί από αυτούς επικεντρώνονται στη συνταγογράφηση φαρμακευτικής αγωγής παρ΄ ότι στον ιδιωτικό τομέα είναι σύνηθες να βρείτε ψυχιάτρους για θεραπεία. Και είναι αρκετοί που προτιμούν να επισκεφθούν κάποιον με ιατρική ιδιότητα.
- Ψυχολόγοι:
Ένας ψυχολόγος δεν είναι γιατρός. Αντιθέτως οι άνθρωποι αυτοί έχουν κατάρτιση στην επιστήμη της ψυχολογίας. Εδώ υπάρχουν διάφοροι τομείς εξειδίκευσης όπως η κλινική ψυχολογία, η συμβουλευτική ψυχολογία, η ψυχολογία της υγείας, ή η ψυχολογία της εκπαίδευσης, σχολική κλπ. κλπ. στη χώρα μας πολλοί είναι η ψυχολόγοι που μετά από το τετραετές πρόγραμμα σπουδών επιλέγουν μεταπτυχιακές σπουδές επιπέδου Μaster ή Διδακτορικού ενώ ένα μεγάλο ποσοστό εξειδικεύεται σε τετραετή προγράμματα διαφόρων προσεγγίσεων στον τομέα της ψυχοθεραπείας, όπως:
η ψυχανάλυση,
η συστημική,
η γνωσιακή-συμπεριφορική,
η υπαρξιακή,
η ψυχοδυναμική,
η Gestalt,
ανθρωποκεντρική ή η μέθοδος Rogers, που αποτελούν τρόπους δια του λόγου ψυχοθεραπείας.
Επιπρόσθετα καλό θα ήταν να σημειωθεί πως ενώ οι ψυχολόγοι μπορούν να παρακολουθούν μακρόχρονη εκπαίδευση σε όλους τους παραπάνω τομείς δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να συνταγογραφούν φάρμακα, και για αυτό το λόγο οι περισσότεροι συνάπτουν συνεργασία με ψυχιατρους σε ότι αφορά την πλήρη και σωστή αντιμετώπιση ανθρώπων με διαταραχές που χρειάζονται φαρμακευτική αγωγή
Η σωστή συνεργασία μεταξύ των δυο αυτών ειδικοτήτων φαίνεται ζωτικής σημασίας διότι δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι η φαρμακευτική αγωγή αφορά την ανακούφιση και αντιμετώπιση των συμπτωμάτων ενώ η ψυχοθεραπεία αφορά την καταπολέμηση και την αποτελεσματική διαχείριση των αιτιών που δημιουργούν το πρόβλημα.
Κατάρτιση:
Είναι ξεκάθαρο ότι οι ψυχίατροι έχουν στο ενεργητικό τους ένα πτυχίο ιατρικής, και οι ψυχολόγοι ένα πτυχίο ψυχολογίας και άλλα πτυχία επαγγελματικής κατάρτισης. Αλλά όταν μιλάμε για συμβούλους ή ψυχοθεραπευτές η εικόνα δεν είναι τόσο ξεκάθαρη. Αυτό που προτείνεται σε όλους όσους θέλουν να βρουν ένα θεραπευτή ανεξάρτητα από τον τίτλο του, και μάλλον αυτό είναι το βασικότερο κομμάτι της επιλογής, είναι: σε όποιον θεραπευτή και να αποταθείτε καλό είναι να είναι σε θέση να σας αποδείξει ότι έχει λάβει επιστημονική εκπαίδευση, έχει την ικανότητα να βλέπει θεραπευτικά πελάτες / ασθενείς και ότι είναι εγγεγραμμένος σε έναν επαγγελματικό οργανισμό.
Διαφορετικά μοντέλα θεραπειών:
Από τη στιγμή που θα επιλέξετε ποιου είδους επαγγελματία θέλετε να επισκεφθείτε, έχετε ακόμα να επιλέξετε ποιου είδους θεραπεία σας ταιριάζει καλύτερα. Κάποια είδη τα έχουμε αναφέρει αλλά ας τα δούμε πιο διεξοδικά
Τι είναι καλύτερο για μένα;
Συμπεριφορική θεραπεία
Εάν σας ταλαιπωρεί κάποιας μορφής φοβία, συμπεριλαμβανομένης και της κοινωνικής φοβίας, καθώς μπορεί να νιώθετε ντροπή και άγχος κάτω από ορισμένες συνθήκες όπως όταν μιλάτε στο πλήθος ή όταν τρώτε δημόσια, η συμπεριφορική θεραπεία μπορεί να είναι πολύ αποτελεσματική και βοηθητική για εσάς. Δε θα διεισδύσει στο παρελθόν σας και δεν θα επικεντρωθεί και πάρα πολύ στις σκέψεις σας, αντιθέτως θα προσπαθήσει να «ξεριζώσει» τη δυσκολία που επηρεάζει αρνητικά την αποτελεσματικότητα σας στη ζωή καθημερινά.
Για να γίνει αυτό ο θεραπευτής αρχικά θα σας βοηθήσει να αναπτύξετε τις απαιτούμενες δεξιότητες ώστε να χειρίζεστε αποτελεσματικότερα δύσκολεςκαταστάσεις και στη συνέχεια θα βοηθήσει να υιοθετηθεί μια προσέγγιση βήμα προς βήμα ώστε να καταφέρετε να αντιμετωπίσετε τους φόβους σας.
Αν για παράδειγμα έχετε μια δυσκολία στο να πίνετε ή να τρώτε δημόσια, ο θεραπευτής θα σας δώσει μικρές τεχνικές με σκοπό να μειωθεί το άγχος αλλά στην πορεία θα σας ενθαρρύνει να αντιμετωπίσετε το φόβο αυτό.
Κάποιες φορές ο θεραπευτής ίσως προτείνει πράγματα τα οποία θα θεωρηθούν αδύνατα ή ασυνήθιστα αλλά πραγματοποιούνται με την ψυχική υγεία του νου σας.
Πώς λειτουργεί η συμπεριφορική ψυχοθεραπεία;
Ας υποθέσουμε πως είστε κάποιος ο οποίος τρομάζει και μόνο στην ιδέα να ρίξει ένα ποτήρι με κρασί σε ένα πανάκριβο και σικ εστιατόριο, στο οποίο δεν πάτε ποτέ για φαγητό.
Ο θεραπευτής σας θα σας μάθει τεχνικές αναπνοής ώστε να σας βοηθήσει να μειώσετε τον πανικό σας, αλλά μπορεί ενδεχομένως να σας ζητήσει να πάτε, ή να πάτε μαζί του, σε ένα καφέ και να σας ενθαρρύνει να ρίξετε την κούπα με τον καφέ σας.
Όσο και τρομακτικό να σας ακούγετε κάτι τέτοιο, σύντομα θα συνειδητοποιήσετε ότι τίποτα κακό δε συμβαίνει. Βήμα, βήμα θα βρείτε το θάρρος μέσα από τη θεραπευτική διαδικασία να πάτε σε πιο κομψά καφέ ή εστιατόρια και ίσως να πραγματοποιήσετε την άσκηση ξανά και ξανά.
Από τη στιγμή που ο φτάσατε να αντιμετωπίσετε το φόβο σας δε θα μπορεί να έχει καμία επιρροή επάνω σας. Έτσι θα είστε σε θέση να πάτε σε κάποιο ρεστοράν ή καφέ και θα έχετε την πεποίθηση ότι ακόμα και αν τύχει να ρίξετε ένα ποτήρι δε θα αποτελεί για σας το κατακλυσμικό γεγονός που κάποτε πιστεύατε.
Είναι συνήθως μια μικρής διάρκειας θεραπεία. Μπορεί να φανεί σκληρή αλλά είναι τόσο ζωτική και κάποιες φορές προσεγγίζεται με χιούμορ.
Γνωσιακή και γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία
η γνωσιακή θεραπεία συνδυάζεται τις περισσότερες φορές με τη συμπεριφορική θεραπεία και ο λόγος είναι επειδή η γνωσιακή θεωρία εφαρμόζεται μαζί με συμπεριφορικές τεχνικές.
Τι είναι η γνωσιακή θεραπεία;
Η γνωσιακή θεωρία ερευνά τον τρόπο με τον οποίο οι σκέψεις μας δημιουργούν συναισθήματα. Στην προσέγγιση αυτή μαθαίνουμε πως όλοι έχουμε κληρονομήσει την τάση σε αρνητικές σκέψεις οι οποίες με τη σειρά τους δημιουργούν δυστυχία και ενόχληση, ιδιαίτερα σαν αντίδραση σε συγκεκριμένα ερεθίσματα, ή καταστάσεις. Από τη στιγμή που θα αποδεχτούμε αυτό το γεγονός, μπορούμε να μάθουμε να εντοπίζουμε αυτές τις αρνητικές σκέψεις τη στιγμή που ακριβώς δημιουργούνται και μετά να στεκόμαστε κριτικά απέναντι σε αυτές.
Ποιος ανέπτυξε την Γ.Θ.;
Η γνωσιακή θεραπεία αναπτύχθηκε αρχικά στην Αμερική στα μέσα του 20ου αιώνα. Ο βασικός πρωτοπόρος ήταν ο Άαρον Μπέκ, ένας γιατρός, ψυχίατρος και ψυχαναλυτής οποίος διαπίστωσε ότι δεν είχε το ποσό βελτίωσης που επιθυμούσε στα περιστατικά του μέσω της ψυχανάλυσης. Συνειδητοποίησε ότι αυτό που συχνά κρατούσε πίσω τους πελάτες του ήταν οι αρνητικές σκέψεις όπως «είμαι αβοήθητος/η», και «είμαι ανάξιος να αγαπηθώ». Την ίδια περίοδο ένας άλλος θεραπευτής ο Άλμπερτ Έλλις είχε καταλήξει στο ίδιο ακριβώς συμπέρασμα και έβλεπε τις αρνητικές σκέψεις σαν τάσεις καταστροφολογίας. Η δουλειά του Έλλις με τους πελάτες του δημιούργησε την πρώτη φόρμα γνωσιακής θεραπείας. Τόσο ο Μπέκ όσο και ο Έλλις βασίστηκαν στα λεγόμενα του στωικού φιλόσοφου Επίκτητου ο οποίος πίστευε ότι: «δεν είναι τα γεγονότα που μας αναστατώνουν αλλά ο τρόπος που τα αντιμετοπίζουμε.
Περιστατικό:
Η Ελένη που δούλευε σε εκδοτικό οίκο, συνάντησε το αφεντικό της στο ασανσέρ,και είπε «καλημέρα σας» αλλά το αφεντικό της δεν απάντησε. Σε χρόνο μηδέν η Ελένη σκέφτηκε
Το αφεντικό μου δε με συμπαθεί
Κανείς δε με συμπαθεί
Θα χάσω τη δουλειά μου
Η ζωή μου είναι μια κόλαση
Αυτές οι σκέψεις ήταν υπεύθυνες για την κακή διάθεση της Ελένης. Δε σκέφτηκε ούτε για ένα λεπτό ότι το αφεντικό της μπορεί να μην την άκουσε, ή ότι το αφεντικό της ήταν προκατειλημμένο με τις δικές της σκέψεις. Η Ελένη συνειδητοποίησε πως πάντα αναστατωνόταν με τέτοιου είδους καταστάσεις και ξεκίνησε θεραπεία ώστε να μπορέσει να ανταπεξέλθει στο πρόβλημά της. Έκτοτε μέσω βοήθειας που της προσφέρθηκε ήταν σε θέση να εντοπίζει και να κρίνει τέτοιες αυτόματες σκέψεις ψάχνοντας να βρει αποδείξεις για την ισχύ τους. Οι σκέψεις αυτές βρέθηκαν να έχουν ισχνή βάση και η Ελένη συνειδητοποίησε ότι απλά αναστατώνει τον εαυτό της χωρίς λόγο κάθε φορά σκεφτόμενη κατά αυτόν τον τρόπο. Και αυτός ο τρόπος σκέψης είναι ενδεικτικός για πολλούς από μας.
Η γνωσιακή θεραπεία μας μαθαίνει να σταματάμε να σκεφτόμαστε τόσο αρνητικά και προκαλεί τις ψευδείς αυτές αρνητικές σκέψεις να αντικατασταθούν με καινούργιες πιο λογικές και υγιείς.
Θα μπορούσε να με βοηθήσει η Γ.Σ.Θ.;
Τα πλεονεκτήματα της γνωσιακής θεραπείας έχουν ερευνηθεί πολύ καλά. Η θεραπεία ταιριάζει σε άτομα με κάθε είδους προβλήματος συμπεριλαμβανομένης της κατάθλιψης, του άγχους, των φοβιών, δύσκολων σχέσεων, ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής, διαταραχών διατροφής και ιδιαίτερα της βουλιμίας. Για πολλούς πελάτες φάνηκε ιδιαίτερα βοηθητική περισσότερο από κάθε άλλη θεραπεία ακόμα και από την χρήση αντικαταθλιπτικών. Συχνά παρατηρείται να μη δουλεύει με ενήλικες που δεν είναι προετοιμασμένοι να συνεργαστούν με το θεραπευτή ώστε να καταφέρουν έναν νέο τρόπο σκέψης.
Η θεραπεία μπορεί επίσης να μην είναι τόσο επιτυχής με πελάτες που κολλάνε στην ιδέα ότι δεν μπορούν να ξεπεράσουν τα συναισθήματά τους και ότι μόνο ένας εξωτερικός παράγοντας μπορεί να τους δώσει πρόσβαση στη χαρά.
Θεραπεία Gestalt
Ο Φρέντερικ και η Λώρα Πέρλς είναι οι πρωτοπόροι στην ανάπτυξη της θεραπείας gestalt. Η δουλειά τους ξεκίνησε στη Γερμανία αλλά πριν από τον πόλεμο μεταφέρθηκαν στην Αμερική. Η θεραπεία φαίνεται να είναι αρκετά επωφελής για ανθρώπους που έχουν «πιάσει πάτο» με τα συναισθήματά τους, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε ένα ευρύ φάσμα πνευματικών διαταραχών. Έχει χρησιμοποιηθεί σε πελάτες διαφορετικών εθνικοτήτων, θρησκευτικών και σεξουαλικών προτιμήσεων, καθώς και διαφορετικών κουλτούρων.
Πως διαφέρει από άλλες θεραπευτικές προσεγγίσεις;
Κατά τη διάρκεια της θεραπευτικής διαδικασίας ενθαρρύνεται να εκφράσει κρυμμένα συναισθήματα. Πολύ χρήση γίνεται με την τεχνική της «άδειας καρέκλας». Αυτό που συμβαίνει με τη συγκεκριμένη τεχνική είναι ότι ο πελάτης κάθεται απέναντι από μια άδεια καρέκλα και τοποθετεί στην καρέκλα πνευματικά κάποιο σημαντικό πρόσωπο το οποίο του έχει προκαλέσει πρόβλημα και πόνο. Τότε δίνεται η ευκαιρία στον πελάτη να εκφράσει στο πρόσωπο αυτό οτιδήποτε θέλει και δεν είχε την ευκαιρία πριν ή πια. Κάποιες φορές ο πελάτης αλλάζει καρέκλα με στόχο να απαντήσει στις κατηγορίες τις οποίες έχει θέσει ο ίδιος σαν είναι η οπτική του άλλου προσώπου. Ολόκληρες συνεδρίες μπορούν να γίνουν με αυτές τις συζητήσεις οι οποίες θα έπρεπε να έχουν γίνει στην πραγματικότητα αλλά για κάποιο λόγο ποτέ δεν έλαβαν χώρα. Η τεχνική μπορεί να αφήσει χώρο έκφρασης φορτισμένων σκηνών και πολύ δυνατών συναισθημάτων τα οποία θα πρέπει να χειριστούν με πολύ λεπτό τρόπο από το θεραπευτή. Αν λοιπόν επιλέξετε να αναζητήσετε βοήθεια σε κάποιον θεραπευτή Gestalt σιγουρευτείτε πως έχει μεγάλη εμπειρία.
Ανθρωποκεντρική θεραπεία
Συχνά λέγεται πως από όλες τις θεραπευτικές προσεγγίσεις, η ανθρωποκεντρική απαιτεί τεράστια ικανότητα από το θεραπευτή. Κατά τη δική μου άποψη αυτό θα πρέπει να γίνεται σε όλες τις προσεγγίσεις. Έτσι ο θεραπευτής θα πρέπει να είναι προικισμένος με την ικανότητα να δώσει στο θεραπευόμενο την αίσθηση της εμπιστοσύνης, της εχεμύθειας και ως διαφοροποίηση σε αυτό το μοντέλο, την αίσθηση ότι μπορεί να στηριχθεί επάνω του. Οι κλασσικές τεχνικές φαίνεται να μην είναι αρκετές από μόνες τους, αφού ο πελάτης πρέπει να νιώσει ότι ο θεραπευτής τον αποδέχεται πλήρως στην τωρινή του κατάσταση και όχι σε αυτό που ενδεχομένως να γίνει στο μέλλον. Στην καρδιά αυτής της θεραπείας θα βρούμε την άποψη ότι πελάτης λαμβάνει μια ιδιαίτερη προσοχή και φροντίδα (έστω από τον θεραπευτή και μόνο) ώστε να βιώσει ένα βαθύ συναίσθημα ότι αξίζει να φροντίζεται.
Αυτού του είδους η θεραπεία ενδείκνυται για άτομα που κακολογούν το εαυτό τους και διαθέτουν χαμηλή αυτοεκτίμηση. Η θεραπεία τους δίνει την ώθηση να παρατήσουν παλιές πεποιθήσεις και να βρουν τα δικά τους κομμάτια δημιουργικότητας και να εκφράσουν τα πραγματικά βαθύτερα συναισθήματα και επιθυμίες. Ο πελάτης μπαίνει στη διαδικασία να απαρνηθεί έναν τρόπο ζωής κοινωνικών στάνταρντ και των προσδοκιών των άλλων. Με βοήθεια μαθαίνουν να ανακαλύπτουν και να αποδέχονται τον πραγματικό εαυτό τους και με αυτό τον τρόπο οδηγούνται σε μεγαλύτερα επίπεδα κατανόησης και σεβασμού και για τους άλλους.
Ψυχοδυναμική θεραπεία
Η ψυχοδυναμική θεραπεία θα μπορούσε να αποτελεί τη συνέχεια της δουλειάς των Freud,Jung και Adler. Σε αυτή τη θεραπευτική προσέγγιση, ο θεραπευτής κρατά την εικόνα του έξω από τη θεραπευτική διαδικασία.Η αποχή αυτή δίνει τη δυνατότητα στο θεραπευτή να συμβολιστεί με έναν καμβά στον οποίο οι πελάτες μπορούν να μεταβιβάσουν και να προβάλουν βαθιά συναισθήματα τόσο για τον εαυτό τους όσο και για άλλους σημαντικούς ανθρώπους όπως οι γονείς, οι σύντροφοι και άλλοι. Έτσι δίνεται η δυνατότητα στο θεραπευτή να συλλέξει όλες τις πληροφορίες που είναι απαραίτητες αλλά και τα άσχημα συναισθήματα και να τα διαχειριστεί με έναν τρόπο ώστε να βοηθήσει το θεραπευόμενο να αποκτήσει μια καλύτερη επίγνωση και κατανόηση ων προβλημάτων του αλλά και του τρόπου που λειτουργεί μέχρι τώρα. Η ψυχοδυναμική θεραπεία είναι βραχυπρόθεσμη και πολλοί θεραπευτές ίσως απαιτήσουν από εσάς να σας βλέπουν τουλάχιστον 3 φορές τη βδομάδα, αρχικά τουλάχιστον.
Αυτό που θα πρέπει να περιμένετε μέσα στις συνεδρίες είναι ότι ο θεραπευτής θα λέει πολύ λίγα πράγματα, πιθανά να κάθεται πίσω σας ενώ σας ενθαρρύνει να λέτε ότι έρχεται στο μυαλό εκείνη τη στιγμή. Κάποιες φορές ίσως να ερμηνεύει αυτά τα οποία θα λέτε και ενδεχομένως να εφιστά την προσοχή σας σε κάποια συγκεκριμένα κομμάτια της σκέψης σας. Επίσης μπορεί να υπάρξουν κάποιες συνεδρίες στις οποίες ο θεραπευτής δε θα μιλά καθόλου και στην περίπτωση που ούτε και σεις είστε σε διάθεση για κουβέντα τότε αυτές οι θεραπείες θα είναι πολύ «σιωπηλές» αλλά θα έχουν το θεραπευτικό τους νόημα. Αυτό το είδος θεραπείας φαίνεται να υπάρχει και να λειτουργεί για πολύ κόσμο. Συνήθως πελάτες που ακολουθούν τέτοιου είδους θεραπεία έχουν στο παρελθόν τους βιώματα με σοβαρό τραυματικό υπόβαθρο, που έχουν χρωματίσει όλη την υπόλοιπη ζωή τους.
Συστημική θεραπεία
Η συστημική προσέγγιση αναπτύχθηκε αρχικά στη μηχανική και όρισε μια νέα ματιά στην επιστήμη, την επικέντρωση δηλαδή του ενδιαφέροντος από το άτομο στο «όλον», στο σύστημα κααι στις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των επιμέρους μελών του συστήματος.Τη νέα αυτή θεώρηση υιοθέτησε και η ψυχολογία με στόχο την αντιμετώπιση προβλημάτων βασισμένη όμως πια στην αιτιολόγησή του προβλήματος στα πλαίσια των εγγενών και δυναμικών ιδιοτήτων στα κοινωνικά συστήματα, όπως η οικογένεια, η εργασία, ή σχέση του ζευγαριού. Δίνοντας λοιπόν έμφαση πια στις επιμέρους σχέσεις των μερών που απαρτίζουν το σύστημα, καταδεικνύονται οι συνεχείς αλληλεπιδράσεις και οι ανταλλαγές πληροφοριών με τα άλλα μέρη του συστήματος. Υπάρχει λοιπόν ένας αλληλοπροσδιορισμός που χωρίς την κατανόηση του δε θα μπορούσαμε να κατανοήσουμε συμπεριφορές που όπως μας λέει η συστημική θεωρία δεν είναι ανεξάρτητες.
Η θεραπεία βασίζεται στην κατανόηση του αιτήματος του πελάτη για βοήθεια λαμβάνοντας υπόψη τη θέση και το ρόλο του θεραπευόμενου σε ένα συγκεκριμένο σύστημα. Έτσι ο θεραπευόμενος βγαίνει από την άδικη θέση του προβληματικού καθώς γίνεται ακατανόητο πως ότι βιώνει δεν είναι ανεξάρτητο της δυναμικής της ομάδας που ανήκει.
Όλα τα είδη θεραπείας αναπτύχθηκαν και εξελίχθηκαν στα πλαίσια της καλύτερης και αποτελεσματικότερης αντιμετώπισης των ανθρώπινων θεμάτων, προβλημάτων και διαταραχών. Είναι σημαντικό να γίνει σαφές πως η κάθε προσέγγιση παρέχει έναν διαφορετικό τρόπο βοήθειας στον πελάτη και για το λόγω αυτό σήμερα είμαστε σε θέση να επιλέγουμε αυτό που μας ταιριάζει καλύτερα.
Η προσωπική μου άποψη βασίζεται σε δυο βασικά σημεία.
Πρώτον η καλύτερη ψυχοθεραπεία είναι αυτή που συγχωνεύει στοιχεία από όλες τις θεραπευτικές προσεγγίσεις και τα εφαρμόζει ανάλογα με τη περίσταση. Η σφαιρική γνώση όλων των θεωριών και των τεχνικών που η κάθε προσέγγιση αναδεικνύει μπορούν να χρησιμοποιηθούν αρμονικά και να στοχεύσουν στο καλύτερο αποτέλεσμα για τον θεραπευόμενο. Έτσι και αλλιώς οι έρευνες αποδεικνύουν ότι διαφορετικές προσεγγίσεις φαίνονται να είναι πιο αποτελεσματικές σε διαφορετικές διαταραχές.
Δεύτερον και πιο σημαντικό είναι η πίστη μου σε αυτό που μας έχει δείξει και αποδείξει η ανθρώπινη φύση, την αυτοθεραπεία. Πρέπει να γίνει κατανοητό σε όλους μας η δυνατότητά μας για αυτορρύθμιση στην οποία και βασιζόμαστε σα θεραπευτές για να βοηθήσουμε τους πελάτες μας να ανακαλύψουν τις εσωτερικές τους πηγές για ισορροπία
